Даатгал гэдэг нэр томьёо бидний Монголчуудад танигдаад харьцангуй хэдэн жил боллоо. Өмнө нь, зүгээр миний л анзаарснаар, даатгал гэдэг нь хэдэн барууны соёлыг шүтсэн хүмүүсийн мөнгөө үрэх дэмий үйлдэл шиг санагддаг байлаа. Бараг л нэг нь нөгөөдөө “Би даатгал хийлгэнээ” гэж хэлэхэд, өөдөөс нь “Битгий гэгээрээд байгаарай, солиорчихсон юм, дэмий юм хийх юм” гэх гэдэг байсансан.
Харин 2011 оноос хойш буюу Жолоочийн даатгалын тухай хууль УИХ-аас батлагдаж, мөрдөгдсөн цагаас хойш ядаж л тээврийн хэрэгсэлтэй хүн бүр даатгалын харилцаанд оролцох болов. Энэ нь биднийг оюутан байхад автобусанд үнэгүй явах визаны төлбөр дээр нэг, хоёр мянган төгрөгийг даатгал нэрээр нэмж авдаг байсантай харьцуулахад илүү бодитой, хүртээмжэй үйл явдал байлаа. Үүн дээр жишээ бодоод үзэе, та 40,000 төгрөгөөр Жолоочийн хариуцлагын даатгалд даатгуулсан байлаа. Гэтэл нэг л өдөр санаатай болон санаандгүйгээр хэн нэгний машиныг мөргөөд 5 сая төгрөгний хохирол учруулах нь тэр. Энэ тохиолдолд таны даатгалын компани энэхүү хохирлыг хохирочид гаргаад өгнө. Харин та өөрийн тээврийн хэрэгсэлд учирсан хохирлыг өөрөө хариуцна. Танаас асуухад, 40,000 төгрөг болон 5 саяын хооронд үгүй мөн их ялгаа бий биз?
Зарим хүмүүс ингэж бодож магадгүй, би бол сайн жолооч. Тиймээс, за байз ойрын 10 жилд ямар нэгэн осол гаргахгүй явчихна гээд тооцохоор 400,000 төгрөг дэмий зүйлд зарцуулах нь байна шүү дээ гэж. Гэтэл өвчин хэлж ирэхгүй хийсч ирдэг гэдэг шиг, ЭРСДЭЛ танд хэзээ ч тохиож болно шүү дээ. Эрсдэл бол зөвхөн танаас, өөрөөс тань шалтгаалах зүйл биш, өөр олон хүчин зүйл түүнд нөлөөлж болно. Жишээ нь:
Гэхдээ энд би даатгалын ганцхан үйлчилгээний талаар ярих гээгүй юм шүү. За бодоод үзэе, миний мэдэхээр манайд ямар даатгалын үйлчилгээнүүд байдаг билээ гэж. Жолоочийн хариуцлагын даатгал, Тээврийн хэрэгслийн даатгал, Гэнэтийн ослын даатгал, Гадаадад зорчигчийн даатгал, Эрүүл мэндийн даатгал, Бизнес эрхлэгчдийн буюу Байгууллагын цогц даатгалууд, Зээлийн даатгал, Гар утасны даатгал, Орон сууц, хашаа байшингийн даатгал гээд урсаж өгөх нь. Бидний мэдэх дуучин, жүжигчин Женнифер Лопез өөрийн “гайхалтай” өгзөгийг 20+ сая доллараар даатгуулсан байдаг гэхээр гадаадад биеийн эд эрхтэнийг бас хэсэгчилж даатгадаг юм шиг. Ер нь даатгалын үүсэл хөгжил МЭӨ зуунаас яригддаг юм билээ, харин Монгол улсад 1930 оны эхэн үеэс хөгжиж иржээ.
ТЭГЭХЭЭР ДААТГАЛ ГЭЖ ЮУ ЮМ БЭ?
Тодорхойлох гээд оролдоё. Даатгал гэдэг нь ирээдүйд танд учирч болох аливаа эрсдэлийг шилжүүлэх, багасгахад чиглэсэн үйл ажиллагаа юм. Энэхүү үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрөлтэй аж ахуйн нэгж байгууллагууд буюу Даатгалын компаниуд явуулна.Зарим хүмүүс гайхаж байж магадгүй, Нийгмийн даатгал чинь даатгал мөн үү биш үү гэж. Мөнөөс мөн. Гэхдээ Нийгмийн даатгалын хураамж төлөх хэлбэр, ангилал, түүний хувь хэмжээ, үргэлжлэх хугацаа, зорилго зэргийг нь аваад үзвэл бидний энд өнөөдөр авч үзээд буй “Арилжааны төрлийн даатгал”-аас ялгаатай даатгал болж таарах юм. Ядаж л Нийгмийн даатгалыг төрөөс авч хэрэгжүүлдэг шүү дээ. Бидний аав ээж, эмээ өвөө цагтаа нийгмийн даатгалыг ямар нэг “эргэлзээгүйгээр” төлж явсан улс, гэвч тэд арилжааны даатгал гэхээр тэс ондоо, “хэрэггүй” зүйл мэтээр хандах нь бий.
ДААТГАЛ БИДЭНД ЯМАР ХЭРЭГТЭЙ ГЭЖ?
Таныг зарим төрлийн зээлийн үйлчилгээ авах гэхэд банкнаас даатгалтай байхыг шаарддаг. Бас төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх тендерийн үйл ажиллагаанд оролцоход даатгалтай байхыг шаарддаг. Мөн даатгалтай байх нь таны, танай байгууллагын нэр төрийн илэрхийлэл, бизнесийн үйл ажиллагаа тань санхүүгийн болон эд хөрөнгийн, хариуцлагын эрсдэлгүй, шулуун дардан явахын илэрхийлэл, таны сэтгэл санааг тайван, амар амгалан байхын илэрхийлэл, учир утга нь байх учиртай юм. Юунд ч санаа зовохгүй аж төрөх шиг сайхан зүйл байна гэж үү? Нэг ёсондоо энэ бүх “эрсдэл”-ийг та даатгалын байгууллагад шилжүүлж байгаа гэсэн үг юм. Ингэхдээ та мэдээж даатгалын компанид үйлчилгээний шимтгэл буюу хураамж төлж, эрсдэлээс хамгаалуулна.Ийм хэрэгцээ, шаардлага байгаа бол та Монгол улсад үйл ажиллагаа явуулж буй тусгай зөвшөөрөл бүхий даатгалын байгууллагуудын ТҮҮХ, ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА, ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ НӨХЦӨЛ, НӨХӨН ТӨЛБӨРИЙН ЧАДАВХИ, НӨӨЦ САНГИЙН ХЭМЖЭЭ зэргийг нь дэлгэрэнгүй авч үзнэ. Монголын даатгагчдын холбооны гишүүн байгууллагуудыг энд дарж харна уу.
Даатгалын үйлчилгээ таны цаашдын ажил, амьдралд хүртээмжтэй байх болтугай, амжилт хүсэе!
Comments