Ихэнх хуулийн сургуульд ашигладаг сургалтын арга барил нь Socratic method буюу Сократын арга байдаг.
Энэ нь бидний уламжлалт суралцах арга барилаас юугаараа ялгаатай юм бэ?
Дунд сургуулийн хичээл дараах маягтай үргэлжилдэг: Багш сурагчдын өмнө гараад ярина. Сэдвийнхээ гол мэдээллийг самбар дээр бичих эсвэл Powerpoint програм дээр үзүүлнэ. Харин сурагчид хэрэгтэй гэсэн зүйлсээ тэмдэглэж авна, зарим нь компьютер дээрээ шууд шивчихнэ. Хойгуур суусан улсууд хоорондоо ярилцаж, бусдыгаа үймүүлнэ. Хичээлд бэлтгэх сурагчдын хандлага нь нэг л хайхрамжгүй, шаардлагатай биш л бол урьдчилан бэлтгэнэ гэсэн зүйл байхгүй. Мөн шалгалт авна л гэхгүй бол уур амьсгал тайван, удаан маягтай, нэг иймэрхүү.
Тэгвэл дээр дурдсан уур амьсгал нь хуулийн сургуулийн лекцийн танхимд “харш” зүйл юм. Багш хичээл дээр лекц уншаад байхаас илүү Сократын арга барилыг ашигладаг. Ингэхдээ оюутнуудад унших даалгаврыг урьдчилан өгөх ба лекц эхлэх үед тэднээс эрх зүйн тухай асуулт асууж, оюутнууд түүнд нь хариулах ёстой болдог. Голчлон тухайн нэг даалгавар буюу ээдрээтэй хэргийн нөхцөл байдлаас ямар хэмжээний сонирхолтой таамаглал, дүгнэлтийг оюутнаас дэвшүүлж буйг багш харж, дүгнэдэг байна. Энэ нь цаашлаад хичээлийн танхимд асуулт, хариулт гэсэн хэлэлцүүлэг өрнөхөд хүргэдэг. Тэгэхээр Сократын гэх энэхүү арга барил зарим оюутнуудад яагаад аймшигтай, бас ядаргаатай санагддаг юм бол?
Нэгдүгээрт, тус аргыг ашигладаг багш нар оюутнуудыг гэнэдүүлдэг. Багш тэднийг санамсаргүй аргаар дуудах бөгөөд дуудагдсан нэгэн нь ямар ч асуулт байсан хариулахад бэлэн байх хэрэгтэй болдог. Энэ нь олны өмнө гарч ярьж сураагүй, эсвэл ичимхий нөхдүүдэд хүндээр тусах нь бий. Мөн хэрвээ чи урьдчилан өгсөн унших даалгаврыг хийгээгүй, ойлгоогүй байх юм бол бас дуудагдахаас айна шүү дээ. Нөгөө талаас ийнхүү асуугдах нь ойлгосон зүйлээ бусдад илэрхийлэх, айдсаа дарах, олны өмнө ярих чадвар, итгэлийг тань нэмэгдүүлэх хөшүүрэг болж өгдөг юм. Тухайн нэг оюутны нэр хичээл дээр дуудагдах эсэхийг таахад бэрх байдаг учир тэдэнд хичээлдээ бэлтгэх гэсэн хариуцлагыг давхар суулгадаг байна.
Хоёрдугаарт, Сократын арга нь хуулийн асуудалд эцсийн хариултыг шаарддаггүй. Тус аргыг ашигладаг багш лекцийн танхимд өдөржин хэлэлцэгдсэн хууль зүйн асуудлын эцсийн зөв хариултыг өгөлгүйгээр хичээлээ дуусгах нь бий. Зарим тохиолдолд оюутнуудын анх танхимд орж ирэхдээ өвөртөлсөн оюун санаа, хичээл дуусахад самуурч, 180 градус эргэсэн байдаг. Хэдий ийм ч гэлээ, үр дүнд нь хуулийн маргаантай асуудлууд олон төрлийн нөхцөл байдлаас хамаарч, харилцан адилгүй үр дүнд хүргэдэг болохыг оюутнуудад сайтар ойлгуулдаг байна. Цаашлаад оюутан асуудлыг бие даан судлаж, хариултыг хайснаар мэдээлэл цуглуулах арга барилд суралцаж, хуулийн талаарх ойлголтыг бие даан олж авахад хүргэдэг.
Гуравдугаарт, багшийн асуусан асуултанд хариулж чадахгүй байх нь тухайн оюутныг олны өмнө ичгэвтэр байдалд оруулдаг. Иймэрхүү зүйлс хичээлдээ бэлтгэсэн, бүр 3-4 дахин уншсан оюутанд ч тохиож болно. Учир нь тэрээр сэдвийг уншаад үнэхээр ойлгохгүй байж болох шүү дээ. Ийм нөхцөл байдалд байхад багш нэрийг чинь дуудаад байх нь мэдээж чамайг стрессдүүлнэ.
Дөрөвдүгээрт, оюутнууд Сократын арга барилын үед хэрхэн тэмдэглэл хөтлөхөө мэддэггүй. Танхим дүүрэн олон санаа эргэлдэж, чухал асуудлыг хэлэлцэж байхад хэрхэн ганцаараа доош хараад бичээд байх билээ? Энэхүү нөхцөл байдал нь оюутнуудад нэг бол маш их зүйлийг тэмдэглээд л байх, эсвэл бичиж байх зуураа гол чухал мэдээллийг анзааралгүй өнгөрөөх замыг л зааж өгдөг.
Хуулийн оюутнуудад Сократын арга барил хэцүү санагдаж болох ч нөхцөл байдлыг өөриймшүүлэх, түүнд дасан зохицох, төвөгтэй асуудлыг шийдвэрлэж болох олон арга байдаг гэдгийг санаарай.
Эх сурвалж: lawschoolacademicsuccess.com
Comments