Энэхүү мэдээллийг US News & World Report веб сайтаас орчуулж бэлтгэв. АНУ-ын Хууль зүйн салбарын зах зээл ойролцоогоор 500 тэрбум ам.доллар учир тэдний болон манай улсын шинээр төгсөгчид, хуульчдын авдаг цалин урамшууллын хэмжээ тэнгэр газар шиг зөрүүтэй байх болов уу. Гэхдээ хуульчид угаасаа л өндөр үнэлгээтэй ажил эрхэлдэг гэсэн ойлголт манай улсын иргэдэд түгээмэл байдаг, энэ нь ч бодитой билээ.
Удахгүй төгсөөд олон саяын цалин авна хэмээн бодож буй нөхдүүд жаахан тайвшрах хэрэгтэй. Хэдий шилдэг хуулийн сургууль төгсөөд хувийн секторт орж ажиллахад 7 оронтой цалин авах нь энгийн үзэгдэл гэдэг ч бодит байдал дээр 100,000 ам.доллар ч хүрэхгүй байна.
US News & World Report сайтаас хуулийн сургуулиудыг эрэмбэлэхдээ төгсөгчдийн суралцахдаа гаргасан зардал болон ажил дээр гараад олж буй орлого, бусад мэдээллүүдийг нь харьцуулан, дүгнэж нийтэлдэг учир тэрхүү жагсаалтаас шинээр элсэгчид гаргасан зардлаа сүүлд нь нөхөж чадах эсэхээ тооцоолох боломжтой юм.
2015 онд төгсөгчдийн орлогын мэдээллийг дунджаар нь харвал, хувийн салбарынхан жилийн 68,300 ам.доллар, нийтийн албаныхан 52,000 ам.доллар авч байна. Хэдий энэ 2 салбарын цалингийн хэмжээ багагүй ялгаатай байгаа ч нийтийн албанаас ажилчдынхаа нийгмийн асуудлыг төрөл бүрийн аргаар шийдвэрлэх, жишээ нь сургалтын төлбөрийг нь тэглэх, олон нийтийн болон улс төрийн ажил, арга хэмжээнд оролцоход нь туслах зэрэг шууд бус давуу талуудыг санал болгодог байна.
Шилдэг хуулийн сургуулийн жагсаалтад орсон нийт 197 сургуулиас 35-ынх нь “хувийн салбарт харьяалагдаж буй” шинээр төгсөгчдийн авч буй цалин 100,000 ам.долларыг давж байгаа тухай мэдээлэл байна – эндээс 24 нь хувийн хууль зүйн сургуулиуд байгаа юм. Дундаж төлбөртэй зарим хуулийн сургуулиуд харьяа орон нутгийн болон бусад байгууллагуудтай тогтоосон ажил хэргийн холбоо, сүлбээ болоод эрх зүйн аль нэг салбарт хүлээн зөвшөөрөгдсөн өөрийн нэр хүндийг ашиглан төгсөгчдөө ажлын байраар хангахад нь тусалдаг. Гэвч хамгийн шилдэг гэсэн сургуулиуд нь “сургалтын төлбөр өндөр” гэсэн пайзтай хэвээр байна. Жишээ нь Топ 10 хуулийн сургуулийн сургалтын төлбөр болон бусад зардал нийлээд дунджаар жилийн 60,293 ам.доллар болж байдаг. Тэгэхээр боломжит хамгийн бага үнээр суралцаад, бага зээлийн төлбөртэй төгсөх сонголт нь та өөрийн амьдарч буй мужийнхаа харьяа топ “нийтийн” хууль зүйн сургуульд элсэх явдал юм. Энэ тал дээр зарим судлаачид, “Хууль зүйн боловсролыг сонгохдоо алсыг харж, ирээдүйд авч болох боломжит орлогын хэмжээг зөвөөр тооцоолох нь сургалтын төлбөрөө нөхөж чадах эсэх тухай бодохоос илүү чухал” болохыг зөвлөж байна.
Хэрэв та хуулийн сургуулиа төгсөөд удаагүй бөгөөд мэргэжлээрээ ажиллаж байгаа бол одоо авч буй цалингийн хэмжээг доор байрлах сэтгэгдэл хэсэг дээр бичиж үлдээгээрэй. Бусдад тань чиг баримжаа, бас мэдээлэл болно хэмээн бодож байна.
Comments